wieismanzoniAlessandro Manzoni (1785-1873) is een van de vooraanstaande schrijvers uit de romantiek in Italië in de eerste helft van de 19de eeuw.
Met zijn historische roman “I Promessi Sposi” [De Verloofden] voor het eerst gepubliceerd in 1827 – een tweede definitieve herziene uitgave van de roman kwam in 1842 uit – verwierf Manzoni grote bekendheid in Italië en daarbuiten.
Het verschijnen van “I Promessi Sposi” trok vanwege de taal en het onderwerp de aandacht van de geletterden. Manzoni gebruikte in zijn roman niet het klassieke idioom vol archaïsche uitdrukkingen, gallicisme en opgesierde zegswijzen die tot op dat ogenblik door schrijvers werd toegepast, maar hij maakte gebruik van het gesproken Toscaans, met name het Florentijns, zoals dat gesproken werd door de beschaafde Florentijnen. Dit idioom moest volgens Manzoni dienen als norm voor het literaire Italiaans.
Door zijn vernieuwende ideeën op het taalgebied leverde Manzoni een onschatbare bijdrage aan de oprichting van de huidige Italiaanse taal waarvan de dragende structuren nog steeds de kenmerken hebben van het Florentijns.

De grootste verdiensten van Manzoni als taalkundige is dat hij de geschreven taal en de gesproken taal dicht bij elkaar heeft gebracht. Manzoni schiep een nieuw taalmodel dat als instrument moest dienen om een taaleenheid tot stand te brengen. Het stelde alle Italianen, niet alleen de geleerden en de letterkundigen in staat zich met elkaar te verstaan ‘in’ welk gebied en ‘op‘ welk gebied dan ook.Manzoni besefte dat taal niet slechts een instrument is voor letterkundigen, maar juist voor alle lagen van de maatschappij.
Hij vulde, meer dan wie ook, de behoefte aan een taaleenheid. Dit werd nog versterkt door zijn politieke overtuiging: het streven naar de onafhankelijkheid en eenheid van Italië. Zo is Alessandro Manzoni ook bekend als vertegenwoordiger van het Risorgimento, de beweging die voor de bevrijding van Italië de strijd aanging met buitenlandse mogendheden.

 

wieismanzoni_2Het onderwerp van “I Promessi Sposi” vormt een opvallend element van deze roman waarmee Manzoni blijk geeft van zijn vernieuwende geest in de literatuur van de romantiek. De schrijver verhaalt in zijn roman de geschiedenis van twee eenvoudige jongelui (Renzo Tramaglino en Lucia Mondella), afkomstig uit een zeer nederig milieu, die in hun ophanden zijnde huwelijk belemmerd worden door Don Rodrigo, een aanmatigende adellijke. Dit in tegenstelling tot de traditionele historische roman waarvan het onderwerp ontleend werd uit de geschiedenis van vorsten of adellijke geslachten, zoals het geval was bij Manzoni’s tijdgenoten Walter Scott, Alexandre Dumas en Honoré de Balzac, die de stof voor hun verhalen putten uit de gebeurtenissen van de opkomende bourgeoisie.
In “I Promessi Sposi” vervlecht Manzoni op werkelijk meesterlijke wijze waarheid en verdichtsel met elkaar. Zo wordt de op zich eenvoudige geschiedenis van de hoofdpersonages geplaatst tegen een weidse achtergrond waarin de belangrijkste historische gebeurtenissen van begin 17de eeuw worden weergegeven, zoals die zich hebben afgespeeld in Milaan en omstreken tijdens de Spaanse overheersing. Op deze manier wordt de lezer ingelicht over gebeurtenissen als de oorlog tussen Spanje en Frankrijk, die streden om het bezit van het Dukaat van Matua, de hongersnood en de daaropvolgende pestepidemie die het Dukaat van Milaan trof in 1629.
In “I Promessi Sposi” treffen we een behoorlijke dosis moralisme aan wat te verklaren is door de grote godsdienstijver van Manzoni. Zo speelt ook door de gehele roman het geloof in de Voorzienigheid een grote rol. Weliswaar veroordeelt de schrijver de zonde en de deugniet, maar hij is desondanks altijd bereid de zondaar een hand te reiken.
De waarde van “I Promessi Sposi” ligt voornamelijk in de menselijke en poëtische eigenschappen die diepgeworteld zijn in deze roman.
Ook al is Manzoni een vurig katholiek, in zijn geest zullen altijd de essentiële trekken aanwezig zijn van de Verlichting, de leer waarin hij werd opgevoed. Zo hield Manzoni vast aan de idee van democratie, vrijheid en gelijkheid. Hij bleef vechten tegen de verwerpelijke politiek van de vreemde machthebbers en kwam op voor de zwakke en onderdrukte mensheid.
“Manzoni’s grote liefde voor de mensheid zorgde ervoor dat hij een grote werkelijkheidszin ten toon spreidde. Hij ijvert voor een poëtica waarin de ‘ ware ‘ kunst wortelt in het historische bewustzijn en waarin het menselijk bestaan tot onderwerp wordt gekozen.”